Maag- en darmklachten: een allergie of intolerantie?

Vermoeidheid, krampen, een zwaar gevoel in de maag, een opgeblazen onderbuik, winderigheid of stoelgangsproblemen. Velen onder ons hebben er last van. Wanneer de problemen voor een langere periode aanhouden, kun je jezelf afvragen of je voedingspatroon, dieet of bioritme hierbij een rol speelt.

Zo kun je het idee krijgen dat bepaalde voedingsstoffen ervoor zorgen dat je klachten erger worden. Door anders te gaan eten of zaken te elimineren, kun je mogelijks de klachten hierdoor doen verdwijnen of verminderen.

Hoe weet je nu of er echt sprake is van een allergie of intolerantie? Is deze allergie dan de oorzaak van je darmklachten, of is het net omgekeerd? Wanneer heeft het zin om je hierop te laten testen? En het allerbelangrijkste: wat kun je er aan doen? Welk stappenplan kun je toepassen om van de klachten of allergieën af te komen?

In deze blog gaan we uitgebreid na wat wel of niet aangeraden is om te doen.

Welke klachten kunnen voorkomen?

Veel klachten zijn gelijkaardig of terugkerend, afgezien van de oorzaak ervan. Of nu het lekkende darmsyndroom (leaky gut) aan de basis ligt, het prikkelbare darmsyndroom of andere aandoeningen zoals coeliakie of Crohn.

De meest voorkomende klachten zijn:

  • Buikpijn: krampen of steken
  • Een ongemakkelijk of opgeblazen gevoel in de buik
  • Verandering van het stoelgangpatroon: diarree, constipatie, wisselend
  • Winderigheid
  • Wisselende stoelgangfrequentie
  • Maagzuur of oprispingen
  • Veel borrelende geluiden
  • Uitblijvend hongergevoel
  • Slijm (tot soms bloed) in de stoelgang
  • Al dan niet gepaard met: vermoeidheid, hoofdpijn, chronische sinusitis of rinitis, spierpijnen, rugpijn, verhoogde plasdrang, vulvaire pijnen, zware of rusteloze benen, neiging tot depressieve of negatieve gedachten …
Allergieën of intoleranties als oorzaak voor je maag- en darmklachten

Bij een voedselallergie reageert ons immuunsysteem op één of meerdere eiwitten in het voedingsmiddel. Dat doet ons systeem door antistoffen aan te maken. Afhankelijk van het type allergie (I, II, III of IV) worden andere antistoffen aangemaakt. De eerstvolgende keer dat het lichaam weer met deze eiwitten in contact komt, ontstaat door de antistoffen een allergische reactie. Gezien het om een voedingsallergie gaat, zijn de meest typische symptomen in de mond- en keelholte, maag of darmstelsel.

Een voedingsintolerantie kan onder andere worden veroorzaakt door een tekort aan een bepaald spijsverteringsenzym in het darmslijmvlies, beschadiging van het slijmvlies van de dunne darm, een tekort aan transporteiwitten in de darmen of door een teveel aan toegevoegde kleurstoffen. Ook de intoleranties kunnen worden opgedeeld in twee groepen, zijnde de primaire intoleranties en de secundaire intoleranties. Bij een voedingsintolerantie treden klachten op in het spijsverteringsstelsel wanneer een bepaalde hoeveelheid van het voedingsmiddel wordt overschreden. Hierdoor is het vaak moeilijk te achterhalen waarom je klachten ervaart in het maag- of darmstelsel.

Afhankelijk van de voedingsstof waarvoor je allergisch of intolerant bent, kan een groot arsenaal aan klachten optreden. Dit kan gaan van eczeem op de huid, tot reflux vanuit de maag of krampen in de darmen. Ook verhoogt het de slijmvorming in de sinussen, neus en keelregio, waardoor terugkerende oorontstekingen, sinusitis of rinitis kunnen optreden. Daarnaast wordt het immuunsysteem steeds opnieuw getriggerd. Dit kan op zijn beurt zorgen voor vele verkoudheden, een verhoogde kwetsbaarheid op auto-immuunziektes of astmatische klachten. Als laatste tasten onverteerde voedingsresten of gifstoffen, die binnen kunnen treden doorheen de darmen, de neurotransmitters op hersenniveau aan. Dit alles is opnieuw een grote stressor voor het lichaam, wat op zijn beurt opnieuw ontstekingsreacties (of overprikkeling) in het darmstelsel kan teweeg brengen.

Darmproblemen als oorzaak voor meerdere allergieën of intoleranties 

Onze darmwand kan gezien worden als een barrière die ons moet beschermen tegen toxische stoffen, slechte bacteriën of andere indringers. Echter dient diezelfde barrière een bepaalde doorlaatbaarheid te hebben, voor stoffen die net wél gezond zijn en die onze darmen daarom moeten absorberen. Ons darmslijmvlies, die de darmwand bedekt, staat in voor het regelen van die doorlaatbaarheid.

Wanneer de darmwand beschadigd wordt, of het slijmvlies chronisch geïrriteerd is, ontstaan er problemen. De doorlaatbaarheid van onze darmwand wordt te groot, en zo kunnen indringers (zoals bacteriën, virussen, onverteerde voedingsresten, toxische stoffen enz.) toch geabsorbeerd worden door de wand heen. Deze indringers worden vervolgens herkend door het immuunsysteem, die actief wordt en deze probeert op te ruimen. Deze immuunreactie kan echter voor extra irritatie van de darmwand zorgen. Bovendien ontstaat hieruitvolgend een hogere gevoeligheid voor voedingsstoffen zoals cafeïne, snelle suikers, pikante voeding, kleurstoffen of bewaarmiddelen, nachtschade groenten, alcohol, lactosehoudende producten enz.

Er kunnen verschillende zaken aan de basis liggen van problemen in de darmwand of het slijmvlies. Vaak gaat het niet om één bepaalde oorzaak, maar om de spreekwoordelijke emmer die na weken, maanden of jaren begint over te lopen. Dit maakt het moeilijk om via één onderzoek een eenvoudige verklaring of diagnosestelling te kunnen doen.

Mogelijke oorzaken van een grotere doorlaatbaarheid in de darmen zijn:

  • verstoorde darmbewegingen (i.e. obstipatie)
  • verkleving (adhesies) na een operatie, ontsteking of infectie
  • parasieten en schimmels
  • (chronische) stress, emotionele spanningen of drukte
  • extra alertheid in de hersenen of zenuwen in de darmwand
  • voedingsfactoren die de zuurtegraad ontregelen
  • een disbalans in de bacteriehuishouding (ons microbioom)
  • een te grote inname van gluten (die de darmbarrière steeds aantasten)

De vicieuze cirkel doorbreken

Gezien er meerdere types allergieën én meerdere vormen van intoleranties bestaan, is een breed en uitgebreid onderzoek (op verschillende niveaus) van belang.

Gaat het om een allergie die aan de oorzaak ligt van de klachten? Of is de allergie net een gevolg van een ander onderliggend probleem in het darmslijmvlies? En houden ze elkaar steeds in stand?

Diezelfde vragen dienen we zeker ook te stellen indien het om een intolerantie gaat. Zo kan een intolerantie het gevolg zijn van geïrriteerd darmslijmvlies, die op zijn beurt het gevolg is van een minder goede doorbloeding naar de darmen toe, bepaalde stressoren (zoals een geprikkeld immuunsysteem vanwege een oorzakelijke voedingsallergie), een keizersnede, of emotionele triggers.

Daarom is het het belang van een goede diagnosestelling, uitgebreid vraaggesprek en individueel testen via kinesiologie, gepaard met een manueel osteopatisch onderzoek, erg groot. Het is een ideale manier om uit te zoeken wat nu net aan de basis ligt van de klachten, en of het eventueel aangeraden is dit verder via reguliere weg te onderzoeken.

Op deze manier kan een gericht en individueel behandelplan worden opgesteld, die niet enkel de klacht maar ook de persoon in het algemeen behandelt.

Welke therapievormen kunnen aanvullend helpen om deze vicieuze cirkel te doorbreken?

Mogelijke aanvullende therapieën staan hieronder beschreven. Vaak is een combinatie van meerdere therapieën nodig of sterk aangeraden.

  • Osteopathie
  • Homeopathie
  • Allergie-eliminatie via NAET of TRM
  • Orthomoleculair voedingsadvies
  • Voedingssuppletie, kruiden of fytotherapie
  • Kinesiologie

Afhankelijk van de oorzaak kan eerst gekozen worden om een mechanisch probleem of mobiliteitsverlies ter hoogte van de buikregio, het bekken of de hoge nek te behandelen. Zo verkrijgt men een goede bezenuwing of doorbloeding naar het darmstelsel en een optimale beweeglijkheid in het darmstelsel zelf. Dit kan via osteopatische technieken bereikt worden.

Daarnaast kan het voedingspatroon, bioritme, darmhygiëne of slaaphygiëne onder de loep genomen worden. Hierbij kan een orthomoleculair consult, homeopatisch consult of kPNI consult aangewezen zijn.

Indien nodig, worden mogelijke allergieën, overgevoeligheden of intoleranties als oorzaak van de problemen onderzocht. Afhankelijk van de uitgebreidheid of regio van de klachten, kan gekozen worden voor een andere vorm van testen. De meest eenvoudige manier is het kinesiologisch testen, maar daarboven kunnen bloedonderzoeken of DNA-analyses ook veel aan het licht brengen.

Een stappenplan om je op weg te helpen bij darmproblemen

Wat kun je zelf doen?

Eens goed geweten is wat aan de oorzaak ligt van jouw problemen, kun je een groot deel zelf aanpakken.

Ook hier kun je je laten begeleiden door een therapeut.

Uiteraard ga je het best bij een zorgprofessional na welk individueel stappenplan voor jou persoonlijk het meest ideaal is. Echter kan een algemeen stappenplan je alvast op weg helpen om spijsverteringsklachten als oorzaak – of als gevolg – van allergieën of intoleranties aan te pakken.

Stap 1: Elimineer algemene triggers uit je dieet én levensstijl

De eerste fase heeft over het algemeen een duur van zes weken. Dit kan verschillen per individu.

Snelle suikers, zuivel en gluten zijn drie grote boosdoeners voor onze darmwand (en dus ons immuunsysteem). Deze groepen van voedingsstoffen kun je tijdelijk elimineren uit je voeding. Daarnaast kun je nagaan op welke stoffen je effectief allergisch reageert of waarvoor je intolerant bent. Ook deze voedingsstoffen schrap je best uit je dieet.

Denk niet alleen aan wat je eet, maar ook wanneer je eet en hoe je eet. Mogelijks is het interessant om gedurende deze fase een ‘window’ op te stellen met uren waartussen je eet. Maak deze ‘window’ niet groter dan 10 uur, waardoor je spijsverteringsstelsel minstens 14 uur kan rusten. Neem tijd om te eten en grijp niet naar de krant, laptop of tv tijdens de maaltijd.

Ook je bioritme, slaaphygiëne en evenwicht tussen werk en ontspanning zijn hier van groot belang. Een tekort aan slaap, evenwel als chronische emotionele stress kunnen triggers zijn om het darmstelsel te prikkelen.

Indien beterschap uitblijft, is het steeds aangeraden om bij je huisarts langs te gaan. Zo kunnen bv. bepaalde parasieten of schimmels een boosdoener zijn en je klachten in stand houden.

Stap 2: Ondersteun je spijsverteringsstelsel

Dit kan via specifiek voeding die algemeen gekend is bij te dragen aan een goede spijsvertering (Leestip: De Lijst – Dr. Servaas Bingé). Ook kan een supplement van spijsverteringsenzymen extra worden toegevoegd aan je dieet. 

Deze fase heeft een minimumduur van vier weken, maar kun je alvast opstarten tijdens het uitvoeren van fase 1.

Stap 3: Ondersteun het herstel van de darmwand

Glutamine speelt een belangrijke rol bij het herstel van de darmwand. Dit onder andere door het stimuleren van darmcellen, versterken van de darmbarrière en het onderdrukken van de ontstekingsrespons. Daarom kan bottenbouillon, spirulina, Chinese kool, asperges, broccoli, wilde vis, hert en kalkoen sterk bijdragen aan dit herstel. 

Deze voedingsstoffen worden het best permanent toegevoegd aan je dieet. Een kortstondige boost via een voedingssupplement met L-glutamine kan voor 5 à 6 weken worden toegepast.

Stap 4: Herstel het microbioom in de darmen

Wat je eet en drinkt bepaalt je microbioomsamenstelling. Focus op puur en onbewerkte voeding en eet zowel gefermenteerde vezels (zoals groenten, fruit, peulvruchten en haver) als niet-gefermenteerde vezels (zoals noten en zaden). Een supplement die pre- en probiotia bevat kan aangeraden zijn.

Stap 5: Re-introduceer bepaalde voedingsmiddelen

Eens de darmklachten, allergieën/intoleranties ten gevolge van darmslijmvliesirritatie, of bijkomende symptomen sterk verminderd tot volledig weg zijn, kun je bepaalde voedingsmiddelen herintroduceren. Hierbij laat je je best begeleiden door een orthomoleculair therapeut. Deze fase kan enkele weken tot maanden duren, en is vaak een beetje met vallen en opstaan.

Stap 6: Ga voor de lange termijn

Intussen heb je je lichaam op een andere manier leren kennen en weet je welke impact voeding, bioritme en levensstijl hebben op je spijsverterings- of immuunstelsel. Ga voor jezelf na welke veranderingen je blijvend toepast, wat je zelf mogelijk acht op lange termijn en welke suppletie je (af en toe) kunt gebruiken. Ook hier kan een therapeut je begeleiden en samen uitzoeken wat voor jou zeker wel of net niet nodig is.

hoe kunnen wij je helpen?

​Binnen ons specialistenteam werken onze therapeuten nauw samen met elkaar. Zodoende kunnen verschillende therapieën snel worden gecombineerd, zoals: osteopathie, allergietherapie, voedingscoaching en homeopathie. Op die manier stellen we een zo efficiënt mogelijk behandelplan op.

Naast de behandeling binnen de praktijk, wordt steevast ingezet op correcte adviezen en begeleiding om thuis zelf aan de slag te kunnen.

Heb je verdere vragen of wens je meer info? Denk je mogelijks dat je allergieën of intoleranties hebt? Of ervaar je darmklachten waarvan de oorzaak momenteel nog ongekend is? Neem dan gerust contact met ons op!