Osteopaat Lieselot Theys legt uit:
Mogelijke oorzaken en behandelingen bij menstruatieklachten

Hoe zit het met jouw menstruatie en je cyclus? Dit zou een standaard vraag moeten zijn die we elkaar daadwerkelijk veel meer stellen.

Onze menstruatiecyclus kunnen we zien als de spiegel van onze algemene gezondheid. De informatie die je cyclus jou maandelijks vertelt is ongelooflijk waardevol en interessant. Het informeert ons namelijk of onze hormonen in balans zijn en ons lichaam functioneert zoals het hoort. In de literatuur staat reeds beschreven dat de vaststelling van abnormale menstruatiepatronen op een vroegere leeftijd het gemakkelijker maakt om mogelijke, later opkomende gezondheidsproblemen op te sporen. Ken jij een betere manier om – zeer geïndividualiseerd – preventief aan je gezondheid te werken?

“Ik nodig je uit om het heft in eigen handen te nemen en detective te spelen van je menstruatiecyclus, aldus je gezondheid. Om de beste behandelvorm te vinden, dien je namelijk eerst alle menstruatiesignalen te interpreteren.” 

Wanneer je effectief op zoek gaat naar de mogelijke oorzaken van de pijn of menstruatieklachten, kun je zélf doeltreffende stappen ondernemen naar beterschap en preventie. Lees even mee:

Wanneer is je menstruatiecyclus abnormaal?

Een normale cyclus duurt tussen de 21 en 34 dagen en is steevast regelmatig. Het bloedverlies dient helderrood en vloeibaar te zijn. Een menstruatie mag 3 tot 7 dagen duren.

“Je menstruatie moet je normaalgezien verrassen. Het moet pijnloos verlopen, zonder extra vermoeidheid of emotionele disbalans.”

Een menstruatiecyclus is dus abnormaal indien er geen sprake is van een eisprong, de duur van de cyclus te kort of te lang is, de bloedingen te hevig zijn of te lang duren, er klonters worden gevormd of wanneer er enkel wat bruinverlies te zien is. Ook mag er weinig tot geen pijn of andere klachten ervaren worden.

De meest voorkomende menstruatieklachten zijn:

  • Buikpijn, rugpijn of bekkenpijn
  • Krampen in de buikstreek of darmspasmes
  • Pijn tijdens of na het plassen
  • Pijn tijdens het maken van stoelgang of anale krampen
  • Vermoeidheid
  • Angst, prikkelbaarheid, verdriet, depressieve neigingen
  • Acné
  • Verandering in je stoelgang
  • Gespannen, jeukende of pijnlijke borsten
  • Hoofdpijn of migraine
Je menstruatiecyclus in kaart brengen

Er bestaan verschillende mogelijke menstruatie-apps (zoals FLO of CLUE) om je menstruatieklachten, ovulatie, duur en hoeveelheid bloed in kaart te brengen. Wens je het liever manueel te doen? Houd dan zeker onderstaande zaken bij:

  • De dag waarop je bloeding start (= dag 1 van de cyclus)
  • De lengte van je cyclus
  • Het aantal dagen dat je bloed verliest 
  • De hoeveelheid menstruatievocht: aantal tampons, volle menstruatiecups, …
  • Ervaar je spotting of bloedverlies tussen twee menstruaties door?
  • Ervaar je klachten, die telkens terugkeren op bepaalde dagen in de cyclus?
  • Je basale lichaamstemperatuur *
  • Baarmoederhalsslijm, als teken van je ovulatie *
  • Premenstruele klachten (hoofdpijn, vermoeidheid, prikkelbaarheid,…)

“Ongeacht hoe oud je bent en of je al dan niet reeds klachten ervaart… Er is geen beter moment om je menstruatie te leren kennen, zoals het ook nooit te laat is om een specifiek behandelplan op te starten.”

Anticonceptie als storende factor

Bij het afnemen van je menstruatierapport botsen we op een zeer groot probleem: anticonceptie. Verschillende vormen van anticonceptie (waaronder de pil) onderdrukken de normale cyclus volledig. Hierdoor heb je geen eisprong en géén menstruatiebloedingen. De bloedingen die voorkomen wanneer je een stopweek inlast zijn kunstmatig geïnduceerde bloedingen en vertellen niets over je eigen menstruatie(cyclus).

Een tweede grote nadeel van anticonceptie is dat het de aanmaak van onze lichaamseigen hormonen stopzet. Lichaamseigen oestrogeen en progesteron, indien in evenwicht, hebben net enorm heilzame effecten op onze gezondheid. Bij het nemen van anticonceptie, dienen we niet enkel rekening te houden met de neveneffecten van deze medicatie, maar verliezen we ook nog eens deze heilzame, gezonde effecten van onze natuurlijke hormonen.

Wat vertelt jouw cyclus of jouw menstruatie je nu precies?

Afhankelijk van de klachten die je ervaart, alsook wanneer je deze klachten precies ervaart, kun je al heel wat interpreteren en afleiden. Dit, gepaard gaande met het meten van je basale lichaamstemperatuur en je slijmvliesonderzoek, vertelt je of je hormonen (oestrogeen en progesteron) al dan niet in evenwicht zijn. Misschien is er sprake van een onderliggende aandoening? Hoe sneller je dit te weten komt, des te beter je hierop kunt behandelen!

Mogelijke oorzaken van menstruatieklachten

  • Aanhoudende stress of ziekte
  • Te weinig eten
  • Medische, onderliggende aandoeningen: endometriose, adenomyose, PCOS, vulvodynie, pelviene ontstekingen, eierstokcystes …
  • Een hormonale disbalans: oestrogeen- of progesterongerelateerd
  • Schildklierproblemen
  • Verhoogde ontstekingswaarden: voedingsallergieën, intoleranties, foutief voedingspatroon
Enkele algemene tips bij menstruatieklachten

Zoals ik er in deze blog al zoveel mogelijk op probeer te hameren: het is van heel groot belang dat je op zoek gaat naar de oorzaak van je menstruatieklachten! Hiermee start je door een menstruaterapport bij te houden en je lichaamstemperatuur te meten. Bespreek en interpreteer de resultaten met een gespecialiseerde osteopaat of gezondheidscoach.  Zoek hulp en durf je klachten uit te spreken.

Daarnaast kunnen volgende tips zeer nuttig zijn:

Voeding

  • Vermijd snelle suikers, tarwe en lactose. Deze bevorderen ontsteking, dewelke voor menstruatiepijn zorgt. Ook leidt minder ontsteking tot een betere ovulatie (en dus meer aanmaak van progesteron, ons heilzaam hormoon!)
  • Vermijd omega-6-vetzuren. Deze kun je vooral terugvinden in margarine, olijfolie, zonnebloemolie, maïsolie en andere bak- en braadproducten. Kies meer voor de omega-3-vetzuren, die voornamelijk in noten, vette vis en avocado zitten.
  • Vermijdt producten die spanning of spasmes in de darmen veroorzaken. Denk hierbij aan caffeïne, alcohol, prikdranken en chocolade.
  • Eet vaak gember, munt, citroen en limoen.
  • Eet minimum 5 porties groentes en fruit per dag (1 portie = 1 vuistgrootte). Hierdoor krijg je de nodige vitamines en antioxidanten binnen die je nodig hebt voor een hormonale balans en een goede spijsvertering.

 Beweeg volgens je cyclus

  • Tijdens het bewegen komen endorfines vrij. Dit zijn stofjes die pijnstillend en rustgevend werken.
  • In het tweede deel van je cyclus (dus vanaf de eisprong) kies je beter voor cardiotrainingen, pilates of yoga.
  • Tijdens de menstruatie kun je yoga toepassen of rustmomenten inlassen. Maak een (korte) wandeling of geniet van een plekje in de natuur en doe aan mindfulness.
  • In de periode na je menstruatie, bruis je vaak van de energie. Ga tijdens deze periode voor HIIT of krachttrainingen. 

Slaap-waak ritme

  • Voldoende slapen (minimum 7 à 8 uur) helpt in pijndemping en om ontsteking tegen te gaan
  • Kies voor een gestructureerd dag-nachtritme. Ga telkens op hetzelfde moment slapen en begin je dag telkens op hetzelfde uur.

Warmte

  • Hoe meer ontspannen de spier, hoe minder krampachtige steken in de onderbuik.
  • Uit studies blijkt dat het lokaal aanbrengen van warmte op de baarmoeder even efficiënt is als een ibuprofen. Dit omdat onze baarmoeder op dat ogenblik ook werkt als een spier en contracties uitvoert.

Supplementen

 

  • Afhankelijk van de oorzaak van je hormonale disbalans, kunnen supplementen enorm nuttig zijn. Bespreek dit – indien nodig – voldoende met je begeleidende zorgprofessional.
  • Zaken zoals magnesium, zink, vit B6, kurkuma of vitex magnus kunnen wonderen doen.

hoe kunnen wij je helpen?

Lieselot specialiseerde zich, na haar studies aan UGent, KULeuven en IAO Gent, verder in de gynaecologische osteopathie en hormonale klachten. Tot op heden is het haar doel een mooi samenspel te creëren tussen de osteopathie en de medische geneeskunde.

Naast het osteopatisch onderzoeken en zo efficiënt mogelijk behandelen, ligt haar focus op de communicatie met de artsen en specialisten die reeds betrokken zijn in jouw verhaal. Zo tracht ze een stapje verder te gaan in verdere onderzoeken of de nodige behandeling bij menstruatieklachten of hormonale disbalans.

Naast de behandeling binnen de praktijk, wordt steevast ingezet op orthomoleculaire voedingsadviezen, levensstijlaanpassingen en begeleiding om thuis zelf aan de slag te kunnen.